مروري بر تغذيه شترمرغ
EMU (شترمرغ استراليايي) و شترمرغ تقريباً از همه چيز حتي از علفها براي تغذيه خود استفاده ميكنند ولي در عين حال مواد غذايي آنها بايد از مواد فيبري لازم برخوردار بوده و براي رسيدن به وزن استاندارد بايد از غلات نيز استفاده گردد. دكتر پيترشارپ خاطر نشان ميسازد كه هنوز بازده غذايي شترمرغ همانند بوقلمون و مرغهاي صنعتي به بالاترين نقطه خود يعني به حد استاندارد نرسيده است. (Misset-World poultry.Vo.8-no7 1992 )
سيستم هضم غذا:
سينه پهنها پرندگاني كه در ميان ساير طيور فاقد چينه دان ميباشند. در شترمرغها و EMU ها وظيفه چينه دان را عضو فراخي چون پيش معده بعهده دارد. پيش معده در شترمرغها از ديواره ضخيمي برخوردار است. سينه پهنها توانايي تخمير غذا را دارا هستند از اين رو سيستم هضم در آنها شبيه نشخواركنندگان است. Mackie در سال 1987 با اندازهگيري توليد اسيدهاي چرب فرار ( VFA ) در پيش معده و سنگدان اين پرندگان متوجه شد كه بيشتر اسيدهاي چرب فرار از استات بودند كه نشانه تخمير در قسمت قدامي دستگاه گوارشي است. به دليل تخمير در قسمت خلفي دستگاه گوارش، سينه پهنها بيشترين انرژي را نسبت به ساير طيور ميتوانند از جيره غذايي حاوي فيبر چون يونجه و علوفه خشك بدست آورند. با اين وجود ارزش غذايي و ميزان توليد انرژي حاصل از عمل تخمير تا كنون اندازهگيري نشده است. اضافه كردن سنگ ريزه به غذا ممكن است به هضم غذا كمك نمايد.
البته بعضي از پرورش دهندگان معتقدند كه به خاطر عضلات محكم ديواره سنگدان و جيره غذايي مناسب نيازي به اين كار نخواهند بود.
روده بزرگ در شترمرغ سه برابر روده كوچك آن است. سكوم نسبت به اندازه جثه پرنده طويلتر از ساير طيور نيست. ميزان توليد اسيد چرب فرار شبيه به نشخواركنندگان است. مقدار سرعت عبور غذا در لوله گوارش در يك شترمرغ به وزن 5/7 كيلويي در حدود 39 ساعت است. اين سرعت وقتي وزن پرنده به 50 كيلوگرم برسد به 48 ساعت خواهد رسيد.
از نظر آناتومي لوله گوارش EMU و شترمرغ با هم فرق دارد. سنگدان در اين نوع پرندهها كمي بزرگتر از پيش معده است و بخشي از روده محسوب ميشود. سرعت عبور غذا در روده EMU ها 5/5 ساعت است.
عناصر غذايي:
غذاي اصلي سينه پهنها را يونجه تشكيل ميدهد كه به آن ذرت، سبوس گندم، جو دوسر، پوست سويا، پس مانده خشك كارخانجات آبجوسازي اضافه ميگردد. فرمول دهندگان غذاي شترمرغها از پودر گوشت و پودر استخوان ماهي به عنوان منبع پروتئيني استفاده ميكنند. براي توليد انرژي از چربي گياهي و حيواني نيز استفاده ميشود. غذاي شترمرغها توسط ويتامينها و مواد معدني تقويت ميگردند.
مواد فيبري احتمالاً يكي از مهمترين بخش غذايي سينه پهنها را تشكيل ميدهد ولي متخصصين تغذيه مقدار نياز مواد فيبري را تعيين نكردهاند. مقدار مواد فيبري مورد نياز در غذا بيش از 6 الي 18 درصد نيست كه آن هم بستگي به سن پرنده دارد.
نيازهاي پروتئيني سينه پهنها بخوبي مشخص نشده است. بيشترين مقدار پروتئين خام موجود در غذا بين 15 تا 24 درصد است. بيشترين مقدار پروتئين در پرندگان جوان مصرف ميشود كه با بالا رفتن سن مقدار آن كاهش مييابد. شترمرغهاي پرورشي با خوراك محتوي 15 درصد پروتئين تغذيه ميشوند.
اطلاعات بسيار جامعي از تحقيقات انجام شده در آمريكا توسط Angel در سال 1993 جمعآوري شده است.
شترمرغهاي جوان مانند ساير حيوانات قادر نيستند كه چربي را بخوبي هضم نمايند. ولي در سنين 10 هفتگي بخوبي يك بوقلمون 12 هفتهاي از عهده هضم چربي برميآيند. پرندگان سينه پهن فاقد كيسه صفرا هستند. مقدار كل چربي در جيره غذايي نبايستي بيشتر از 6 الي 8 درصد باشد.
ويتامين E و سلنيوم از عناصر غذايي هستند كه بايد كمبود آن را مد نظر قرار داد. Rae در گزارشي استحاله عضلاني در سينه پهنها را در نتيجه كمبود اين عنصر اعلام مينمايد. بنظر ميرسد وقتي جيره غذايي كمتر از 20 تا 40 واحد بين المللي در كيلو ويتامين E داشته باشد شترمرغها نميتواند آن را به تخمها انتقال دهد. از اين رو متخصصين تغذيه 80 واحد بين المللي به هر كيلو غذا ويتامين E اضافه مينمايند. به نظر چند تن از متخصصين آزمايشگاهي طيور موارد ثبت شدهاي از بيماري Encephalomalacia وجود دارد كه آنرا نتيجه كمبود ويتامين E ميدانند. متاسفانه، با اطلاعات كمي كه در مورد اثرات كمبود ويتامين E براي پرورش دهندگان و برخي متخصصين تغذيه وجود داشت، آنها اقدام به تجويز اين ويتامين با دز بالا از راه خوراكي و تزريقي نمودند كه با تلفات و ناقص شدن جنينها همراه بود. بيشتر غذاهاي صنعتي حاوي 1 الي 3 PPm سلنيوم ميباشند كه كافي بنظر ميرسد. تا كنون در جايي به چشم نخورده است كه از راه تزريق از اين ماده استفاده شده باشد. آناليز تخمها نشان داده كه سلنيوم در مكملها وقتي بالاتر از حد نرمال باشد ميتواند اثرات سمي برجاي گذارد. طبق قوانين موجود در صنايع غذايي استاندارد شده در آمريكا براي اين دسته از پرندگان مقدار سلنيوم را PPm 1 در نظر گرفته اند.
به هر حال با توجه به اينکه بيش از 75% هزينه هاي پرورش مستقيما به خوراک مربوط مي باشد لذا اهميت استفاده از برنامه هاي غذائي علمي و توجه به نيازهاي پرنده به خوبي نمايان مي گردد. مطمئن باشيد که با بکارگيري يک برنامه غذائي علمي مي توانيد از بسياري مشکلات و بيماري جلوگيري نموده و نتايج بسيار خوبي را در کميت و کيفيت کسب نمائيد.
نجفي (کارشناس دامپروري)
+ نوشته شده در چهارشنبه چهاردهم بهمن ۱۳۸۸ ساعت 12:2 توسط مهیار حاجی اسفندیاری
|