روش هاي تشخيص
علائم باليني توسط کشت نمونه هاي دستگاه تنفسي، راديوگرافي، اولتراسوند، اندوسکوپي و آزمايش هاي سرولوژيک تاييد مي شوند. 
براي رديابي و تشخيص وجود آنتي بادي هاي آسپرژيلوس در سرم، مي توان از عصاره آسپرژيلوس به عنوان يک آنتي ژن در آزمايش test diffusicon gel agar استفاده کرد.همچنين مي توان براي تشخيص اين بيماري از تست ELIZA نيز بهره برد. 
يک شترمرغ 4 ماهه با وزن 24 کيلوگرم مبتلا به اين بيماري در آمريکا مورد آزمايش قرار گرفت و موارد ذيل مشاهده گرديد؛ اين پرنده ضعيف بود و با دهان باز تنفس مي کرد دائما بال هايش را به سمت بالا و پايين تکان مي داد. اين شترمرغ به لوکوسيتوزيس و افزايش فعاليت آسپارتات ترانسيناز دچار شده بود. راديوگرافي از ناحيه سينه در حالي که شترمرغ ايستاده بود، انجام گرفت و اپسيفيکاسيون ( opacification ) کيسه هاي هوايي و ضخيم شدن پرده جنب را نشان داد. 
برونکوسکوپي با ويدئو اسکوپ قابل انعطاف به اندازه mm9.8*m3 انجام شد که در قسمت انتهايي ناي پلاک هاي سبز رنگي مشاهده شد و بعضي از برنش هاي پانويه کاملا بسته شده بود و با شيوه اندوسکوپي از نواحي مختلف اين پرنده براي بررسي نمونه هاي بافت شناسي هم جدا شد. 
.
درمان
هيچ گونه درمان موثر و عملي در برابر درگيري هاي سيستميک آسپرژيلوس در مزارع پرورش شترمرغ وجود ندارد و پيشگيري تنها راه موثر در برابر اين بيماري مي باشد. 
مهمترين اقدام در مواجه شدن با شيوع آسپرژيلوس، يافتن منبع آلودگي و جلوگيري از عفونت بيشتر توسط هاگ ها و ضدعفوني ضد قارچي مي باشد. در موارد تک گير، شترمرغ ها را مي توان با تجويز داروي ايتراکونازول ( Itraconazol ) با دز mg/kg10 به مدت 5 تا 10 روز درمان کرد ( در صورت مصرف اين دارو بايد دقت شود که اگر علائم عصبي رخ داد، دارو کم يا متوقف شود ). همچنين مي توان از محلول 1:50 انيلوکونازول ( Enilkonazol ) استفاده کرد يا از دود ناشي از قرص هاي انيلوکونازول براي درمان استفاده کرد که در اين حالت بايد تمامي پرندگان به محلي کوچک و بسته منتقل شوند تا مجبور شوند اين دارو را استنشاق کنند. درمان با کتوکونازول به ميزان 10 تا 20 ميلي گرم براي هر کيلوگرم وزن زنده به صورت يک تزريق روزانه به مدت 7 روز ممکن است با موفقيت همراه باشد. 
به منظور ضدعفوني کردن انکوباتورها، دستگاه هاي هچري و بستر مي توان از محلول 1 درصد اينلکونازول ( کلينا فارم ) به صورت اسپري استفاده کرد. همچنين اين محلول در درمان عفونت هاي قارچي، پوستي و تنفسي نيز مورد استفاده قرار مي گيرد. در دستگاه هاي هچري که توسط قارچ ها آلوده شده اند دود ناشي از قرص هاي انيلوکونازول مي تواند در هچ مورد استفاده قرار گيرد تا شدت آلودگي در جوجه هاي تازه متولد شده را کاهش دهد. 
.
آسپرژيلوس ( spp. A) در جوجه ها
.
انتقال
زماني که جنين در حال رشد در برابر هاگ هاي آسپرژيلوس، به خصوص در دوره Internal piping در طي 48 ساعت پس از هچ ( درآمدن جوجه از تخم ) قرار گيرد، اين بيماري انتقال مي يابد. 
.
اپيدميولوژي 
آلودگي محل نگهداري شترمرغ ها به خصوص بستر و حمل غير اصولي و غير بهداشتي تخم ها مي تواند سبب نفوذ هاگ هاي آسپرژيلوس از پوسته تخم گردد. خنک شدن محتويات تخم پس از تخم گذاري پرنده ماده يک فشار منفي جزيي را به وجود مي آورد که باعث نفوذ راحت تر هاگ ها از طريق منافذ لايه خارجي پوسته تخم مي گردد. معمولا هاگ ها به صورت نهفته در کيسه هوايي تخم باقي مي مانند و جوجه ها را در زمان internal piping مورد تهاجم قرار مي دهند. زماني که در مرحله هچ شدن، پوسته تخم شکسته مي شود، هاگ ها در انکوباتور و تجهيزات هچري پخش مي گردند که اين عمل جوجه هايي را که از تخم هاي سالم بيرون آمده اند را هم آلوده مي کند. 
کمبود جريان هوا و پايين بودن بهداشت و نگهداري جوجه ها در دستگاه هچر بيش از 24 ساعت سبب افزايش آلودگي جانبي و انتقال افقي مي گردد. 
.
علائم باليني
جوجه هاي مبتلا معمولا به بي اشتهايي، عدم رشد و تنگي نفس ( که با دهنک زدن جوجه ها در طي 2 روز بعد از هچ شدن نمايان مي شود ) درچار مي شوند. معمولا مرگ در طي دو هفته اول رخ مي دهد. در موارد شديد که باعث آلودگي وسيع انکوباتورها مي گردد، تقريبا تمامي جوجه هاي آن دوره آلوده مي شوند که ممکن است به مرگ منتهي شود. 
.
ضايعات کالبد گشايي
ضايعات گرانولوماتي زرد رنگ تا سبز در حدود 1 تا 2 ميلي متر در کيسه هاي هوايي و ريه ها جزو ضايعات کالبد گشايي باشد. 
.
درمان
در اين موارد به علت گستردگي و هزينه بالا و پاسخ ضعيف، درمان توصيه نمي گردد. البته در موارد تک گير و ابتدايي بيماري، مي توان به شيوه مذکور درمان کرد. 
.
پيشگيري 
بهداشت در زنجيره جمع آوري تخم و انکوباسيون بايد به طور مرتب مورد ارزيابي قرار گيرد و در بهبود و افزايش بهداشت اين چرخه تلاش شود. استعمال مواد ضدعفوني که داراي عملکرد قارچ کشي نيز باشند، در دستگاه هاي انکوباتور و هچري و همچنين تميز کردن مادرهاي مصنوعي و محوطه آن ها با اين مواد باعث جلوگيري و توقف آلودگي مي گردد. 
.
.
دکتر علي مهام