برنامه هاي نور پردازي يکي از مهم ترين ابزار مديريت محيطي است که اجراي آن در محيط تاثير به سزايي دارد تاثير متقابلي بين برنامه هاي نورپردازي که در طي دوره رشد و تخم گذاري مورد استفاده قرارمي گيرد وجود دارد اين مساله بسيار مهم است که يک برنامه هماهنگ کننده براي زندگي هر کدام از آنها تهيه شود . اين مقاله به تصميماتي که در طي برنامه نور پردازي در طول دوره رشد وجود دارد مي پردازد .

بلوغ جنسي 

سني که در آن مرغها به بلوغ مي رسند تاثير مستقيمي بر روي عملکرد تخمگذاري آنها دارد تحقيقات نشان مي دهد که هر ذخيره ژنتيکي دربهترين سن در بلوغ جنسي است که براي توليد حداکثر تعداد تخم مرغها لازم است . مديران بايد به صورت پيوسته بهترين سن را براي مرغ ها تخمين بزنند حتي اگر از يک نژاد هستند زيرا پرورش دهندگان آنها به طور پيوسته بلوغ زود رس را بر مي گزينند .توليد کنندگان معمولا يک برنامه نور پردازي را مي خواهند که حداکثر ميزان تخم مرغ توليد شود که اين توليد در طي يک چرخه به صورت پيوسته خواهد بود اين برنامه ممکن است با ذخيره ژنتيکي تفاوت داشته باشد طول چرخه تاريخ خانه سازي و ساير شاخص ها نيز در اين امر مورد توجه هستند .سن در بلوغ جنسي تحت تاثير هرگونه تغييري در دوره نوري است که ممکن است بين ازتخم بيرون آمدن ودوره تحريک نوري بعدي باشد تاثيرات پيوسته ومرتبط در زمينه سن بلوغ جنسي در برنامه هاي نوري 24 ساعته نشان داده شده است سه نوع برنامه نور پردازي درزمينه طول روز مورد مطالعه قرار گرفته است : 1- پيوسته باقي ماندن 

2- افزايش يا کاهش تدريجي در سودهاي کوچک

3- تغييرات ناگهاني در چندين ساعات 

1- طول روز پيوسته :

زمانيکه مرغ ها تحت نظر برنامه طول روز پيوسته پرورش پيدا مي کنند بلوغ جنسي آنها بستگي به طي و يا دوره فاز نور با 10، 12 يا 14 ساعت در روز دارد که در ابتدايي ترين مراحل بلوغ جنسي مشخص مي شود طول روز بلندتر و يا کوتاه تر بعدها در بلوغ جنسي تاثير گذار است در تمرينات عادي براي طول روز از 6 ساعت تا 18 ساعت براي رشد و جايگزيني مرغ ها مورد استفاده قرار گرفته و موفق بوده است يک طول روز 8 ساعته احتمالاً عمومي ترين ميزان استفاده در اين برنامه است اين برنامه تقريبا عمومي ترين ميزان استفاده در اين برنامه است اين برنامه تقريبا در زمينه سن بلوغ جنسي محدود است وبه مسوول آن اين امکان را ميدهد که مرغ ها را در برنامه تحريک نوري در هر سني تغيير دهد اين تاحدي انعطاف پذيري فراهم مي کند بنابراين بلوغ جنسي مي تواند پيشرفت کندو يا تاخير داشته باشد که بستگي به قيمت تخم مرغ و نياز آن دارد .

2- کاهش طول روز :

زمانيکه به صورت تدريجي افزايش ويا پيوستگي روز را با کاهش تدريجي طول روز در طي دوره رشد مورد مقايسه قرار مي دهيم اين نشان دهنده ايجاد تاخير در بلوغ جنيس است تفاوتها در بلوغ جنسي که در حدود 5 هفتگي ديده شده است در زمان افزايش و کاهش طول روز مورد مقايسه قرار گرفته است . برنامه هاي نور پردازي نور پايين که باعث کاهش ميزان نوردهي مي شود که ميزان حدود کم تر از 10 ساعت در روزخيلي محدود کننده تر از پايان 12 الي 14 ساعت در طول روز است . کاهش طول روز اغلب زماني مورد استفاده قرار مي گيرد که مرغ ها در يک مرغداري بازبدون کنترل نور رشد کرده اند اگر چه برنامه هاي طول روز پيوسته هم مي تواند درچنين وضعيتهايي مورد استفاده قرار گيرد برنامه 2 در شکل يک مثال براي برنامه عادي براي کاهش طول روز است .

3- تغييرات ناگهاني در طول روز :

تغييرات ناگهاني در طول روز گاهي اوقات در طي دوره رشد کمترين تاثير را روي بلوغ جنسي دارند اگر چه تحقيقات نشان مي دهد که کاهش طول روز در ابتداي 3 هفتگي عمر باعث ايجاد تاخير در بلوغ جنسي مي شود تغييرات درافزايش ويا کاهش طول روز بر روي سن بلوغ جنسي بسيار تاثيرگذار است در صورتيکه اين عمل در سنين بالاتر اتفاق افتد قبل از زمانيکه تخم مرغ ها توليد شوند روي ميدهد .

نوع خانه سازي

در خانه هاي مرسوم و متداول که بدون کنترل نور است تنها برنامه هايي ممکن و قابل اجرا است که در طول روز به طور يکسان ويا طولاني تر باشدو اين کوتاهتر از طول روزي است که در طي دوره رشد رخ خواهد داد استفاده از يک جدول که نشان دهنده طلوع خورشيد ، غروب و طول روز درعرض جغرافيايي شما است کاملا مفيد است براي اينکه بتوانيد از آنها براي تاسيس يک مرغداري که همراه نور پردازي باشداستفاده کنيد .

سه نوع نور پردازي :

1- پيوسته باقي ماندن 

2- افزايش يا کاهش تدريجي 

3- تغييرات ناگهاني 

انتخاب چراغ ها 

هر منبع نوري ممکن است بتواند به عنوان نور طيور مورد استفاده قرارگيرد انواع مختلف لامپها با انرژي بيشتر و موثر تر براي کاهش هزينه ها پيشنهاد مي شود براي مرغداري هايي که رشدفزاينده کمي دارند نوع جديد PL گرم کننده فلورسنت سفيد که بين 5 تا 15 وات قدرت دارد ثابت شده است بهترين انتخاب است تحقيق اخير در مورد لامپ نوع PL و کارکرد آن در مرغداري ها نشان داده است که لامپها 96 درصد نوردهي بازده خود را بعد از يک سال و 90 درصد را بعد از 2 سال استفاده دارا هستند در مرغداريهايي که لامپها در ارتفاع 12 تا 20 فوتي در بالاي سر پرندگان قراردارند لامپهاي فلورسنت بزرگتر و با وات بالاتر بهترين انتخاب هستند . 

برنامه هاي کارآمد انرژي 

زمانيکه مرغ ها در اماکني که داراي نور کنترل شده هستند که به طور پيوسته مدت هشت ساعت نور مورد نياز را تامين ميکند اين نور ميتواند به چرخه هاي 15 دقيقه اي ازنور و 45 دقيقه تاريکي تقسيم شود مرغها دوره هاي نوري شاوب را به صورت يکسان ودائمي دريافت ميکنند اين برنامه به صورت گسترده توسط پورنيا ميلز مورد تحقيق قرار گرفته است و به نام برنامه بيومي تنت ناميده مي شود پيشنهاد شده است که براي جايگزيني مرغ ها از سن 3 هفتگي به بعد تا زمانيکه دوره تحريک نوري آغاز شوداين برنامه صورت گيرد . اين برنامه مدت زمان نور دهي را از 8 ساعت به 2 ساعت و 15 دقيقه در هر روز کاهش مي دهد تا در حدود 75 درصد هزينه نور صرفه جويي شود با توجه به موقعيتهايي که مورد آزمايش قرار گرفته است با اجراي اين برنامه ذخيره غذايي کاهش پيدا کرده و وزن مرغها به صورت آهسته درهفته بيستم ازعمرشان افزايش پيدا کرده است بدون اينکه کوچکترين اثر و يا ضرري داشته باشد برنامه متناوب مشابهي نيز ميتواند در طي اين دوره مورداستفاده قرار گيرد زمانيکه نورهاي مصنوعي براي برنامه نوردهي پايين تدارک ديده مي شود چرخه نور هميشه بايد شروع وبا حداقل 15 دقيقه نور پايان مي يابد دوره نور دهي بيشتر در طي فاز نوري هيچ تاثيري بر روي رشد جنسي نخواهد داشت بنابراين شما مي توانيد چراغ ها را روشن کنيد طي مدت زمانيکه دوره نوري استخواني براي پرندگان و يا نياز آنها است . به خاطر داشته باشيد که ذخيره غذا و نور زمانيکه چراغ ها روشن هستند تشخيص داده نمي شود نور بيومي تنت مي تواند از هفته سوم عمر وزمانيکه دوره تحريک نوري درهر برنامه اي وجود دارد مورد استفاده قرار گيرد.

 

منبع : ماهنامه جهان مرغداری